İşçilik Alacakları Hesaplama Aracı

İşçilik Alacakları Nasıl Hesaplanır?

İş sözleşmesi sona eren bir işçinin işverenden talep edebileceği başlıca alacaklar; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücretidir. Bu kalemlerin her biri farklı ücret esasına ve farklı vergi/kesinti rejimine tabidir; bu nedenle doğru hesap, dikkatli bir değerlendirme gerektirir. Yukarıdaki araç, girdiğiniz bilgilere göre bu üç kalemi güncel mevzuat çerçevesinde tahmini olarak hesaplar.

Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçiye, hizmet süresinin her tam yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenir (1475 sayılı Kanun m.14). Aracımız, Yargıtay'ın benimsediği 365 gün esaslı yöntemi kullanır:

Kıdem Tazminatı (brüt) = Giydirilmiş Aylık Brüt Ücret × (Toplam Takvim Günü ÷ 365)

Her yıllık dilim, fesih tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanı ile sınırlıdır; giydirilmiş ücret tavanı aşarsa hesap tavandan yapılır. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.

İhbar Tazminatı

Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte ödenen ihbar tazminatı, kıdeme göre belirlenen hafta sayısı üzerinden hesaplanır (4857 sayılı Kanun m.17): 6 aydan az kıdemde 2 hafta, 6 ay–1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5–3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla kıdemde 8 hafta. Tutar, ihbar süresi × 7 × günlük giydirilmiş brüt ücret olarak bulunur. İhbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; SGK primi kesilmez.

Yıllık İzin Ücreti

Kullanılmayan yıllık izin ücreti, fesih tarihindeki ücret üzerinden ödenir (4857 m.59). İzin gün sayısı kıdeme göre belirlenir: 1–5 yıl arası 14 gün, 5–15 yıl arası 20 gün, 15 yıl ve üzeri 26 gün (18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük işçilerde en az 20 gün). Kıdem ve ihbardan farklı olarak yıllık izin ücreti çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır ve ücret niteliğinde olduğundan SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.

Hangi Fesihte Hangi Alacak Doğar?

Kıdem ve ihbar tazminatı hakkı, iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi nedenle sona erdirildiğine bağlıdır. İşveren geçerli nedenle feshederse hem kıdem hem ihbar doğar; işçinin haklı nedenle feshinde, emeklilik, askerlik veya kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılmasında kıdem doğar ancak ihbar doğmaz; normal istifa ile işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık (İK m.25/II) nedeniyle haklı feshinde ne kıdem ne ihbar doğar. Kullanılmayan yıllık izin ücreti ise fesih türünden bağımsız olarak her durumda ödenir.